Anastazja z Kurzenieckich Jaruzelska (ok.1670 - 1729)

Anastazja, urodziła się w rodzie Kurzenieckch*, od XVI wieku, urzędniczej elicie Podlasia, która posiadała wiele majątków ziemskich, w tym Zawady. 

 *Jan Iwachno Kurzeniecki, był urzędnikiem ziemskim, pełniącym funkcję wójta knyszyńskiego w latach 1522–1530. Wywodził się z rodu Kurzenieckich (z Kurzeńca), a jego postać jest ściśle związana z historią Podlasia oraz dworem Mikołaja Radziwiłła.

 

***

Dokument wystawiony w Brańsku, w czerwcu 1689 r.

Zabezpieczenie posagu* Anastazji Kurzenieckiej na Dobrach Zawady.

         Strony: 

Gabriel Kurzeniecki (wojski bielski) wraz z żoną Zofią Turowską oraz ich synowie: Kazimierz (podstoli nowogrodzki), Zygmunt i Michał.

Treść: 

Rodzina Kurzenieckich zabezpiecza sumę 20.000 florenów polskich, na swoich dobrach Zawady, na rzecz Wielmożnego Wacława Jaruzelskiego (podstolego bielskiego). Jest to zabezpieczenie finansowe związane z małżeństwem Wacława z Anastazją Kurzeniecką, córką Gabriela.

 

*Ojciec, zapewnił jej bardzo wysoki jak na tamte czasy posag: 30.000 florenów (z czego 20.000, zabezpieczono na dobrach Zawady).

 

 

 ***

Wacław i Anastazja Jaruzelscy, małżonkowie od stycznia 1689 r., byli właścicielami kilku majątków i wsi. Mieszkali na stałe w Leniewie. Majątek Zawady wykupili od krewnych, wierzycieli i sąsiadów i już jako własny, dzierżawili. Mieli 4 córki i 4 synów. 

Wacław Jaruzelski*, nie dożywszy 50-tki, umarł w Leniewie w 1706 roku. 

 *https://przegladhistoryczny.uw.edu.pl/wp-content/uploads/sites/213/2024/03/kalinowski_1.pdf

 

 ***

Wdowa, zarządzała Zawadami jeszcze wiele lat. Jako kollatorka kościoła, w 1711 prezentowała księdza Michała Pruszyńskiego, na nowego proboszcza zawadzkiej parafii*.

* https://zawadynadslina.blogspot.com/2023/09/ksieza-na-beneficjum-zawadzkim-do-1790.html

Prawo prezenty (prezentacja) z 25 marca 1711 roku.

 

Najjaśniejszemu, Najdostojniejszemu i Najprzewielebniejszemu Panu, Panu Ludwikowi z Błędowa i Załusk Załuskiemu, z Bożej i Stolicy Apostolskiej łaski Biskupowi Płockiemu, wszelki należny szacunek, cześć i gotowość do usług naszych.

Najjaśniejszy, Najdostojniejszy i Najprzewielebniejszy Panie, Panie i Dobroczyńco Wielce Czcigodny!

Wakuje obecnie kościół parafialny we wsi Zawady, diecezji Najjaśniejszej i Najprzewielebniejszej Waszej Dostojności, pozostający pod naszym prawem patronatu i kollacji, po śmierci niegdyś wielce wielebnego Wojciecha Wooda, proboszcza tegoż kościoła. Do którego to kościoła, w wyżej wspomniany sposób osieroconego, wielce czcigodnego Michała Pruszyńskiego, obecnie kapłana – nam z życia, obyczajów, postępowania oraz wiedzy wybitnego i dobrze znanego – tegoż i nikogo innego Najjaśniejszej i Najprzewielebniejszej Waszej Dostojności uznaliśmy za stosowne przedstawić, jako też przez niniejsze pismo naszymi rękoma podpisane przedstawiamy, prosząc za nim i wraz z nim: Aby Najjaśniejsza i Najprzewielebniejsza Wasza Dostojność raczyła go instytucją kanoniczną i inwestyturą obdarzyć, oraz powierzyć mu administrację spraw duchowych i zarząd dóbr doczesnych, jako że wiadomo, iż należy to i przynależy do urzędu pasterskiego Najjaśniejszej i Najprzewielebniejszej Waszej Dostojności. Na czego większą wiarygodność niniejsze pismo własnymi rękoma podpisujemy.

Dano w Leniewie, dnia dwudziestego piątego marca Roku Pańskiego tysiąc siedemset jedenastego. Anastazja Jaruzelska, Chorążyna Ziemi Bielskiej

 

Anastazja Jaruzelska zmarła, 7 grudnia 1729 roku, w domu córki Krystyny, w majątku Mazury parafii Jabłoń Kościelna .

 

Zawady odziedziczył i zamieszkiwał, jej syn Franciszek Jaruzelski (chorąży, podczaszy i łowczy bielski) i to on sprzedał majątek Zygmuntowi Tarkowskiemu w 1733 r.

 

 

 

*

*